Rozdział VI
Hawajska kuchnia nie jest jedną kuchnią. Jest japońska (poke, musubi), portugalska (malasada, słodkie pieczywo), filipińska (adobo, lumpia) i chińska (manapua) — wymieszane przez 150 lat plantacji i podane w tekturowym pudełku za 15 dolarów.
poke — „kroić w kostkę”
Surowe ahi lub tako w marynacie shoyu, oleju sezamowym i limonki, na ryżu lub solo. Dobry poke nie ma majonezu — jeśli jest kremowy, to sos dla turystów. Najlepszy stosunek ceny do jakości: lady w supermarketach sieci Foodland, gdzie kroją na miejscu.
pā mea ʻai
Dwie gałki ryżu, gałka macaroni salad i mięso: teriyaki beef, kalua pig, chicken katsu albo fried fish. Lunch z czasów plantacji, kiedy robotnicy z Japonii, Chin, Filipin i Portugalii jedli z jednego pudełka. Kalorii nie liczymy.
loco moco — nazwa lokalna z 1949 roku
Ryż, hamburger, jajko sadzone i brązowy sos, wszystko pod lane gravy. Wymyślone w Hilo dla nastolatków, którzy chcieli czegoś więcej niż kanapka. Wersja z SPAM zamiast wołowiny też istnieje i nie jest żartem.
musubi — „węzeł”
Plaster SPAM-u opieczony w sosie teriyaki, przyklejony do ryżu paskiem nori. Hawaje zjadają 7 milionów puszek SPAM rocznie — więcej na mieszkańca niż jakikolwiek inny stan. Idealne na drogę do Hāna.
kālua — „piec w ziemi”
Wieprzowina pieczona w imu — zagłębieniu w ziemi z rozgrzanych kamieni, liści bananowca i jutowego worka, przez 6–8 godzin. Mięso rozdziela się widelcem, dym jest ziemisty, nie wędzarniczy.
laulau — „liść”
Wieprzowina i ryba zawinięte w liście taro i luʻau, gotowane na parze. Liść taro jest jadalny, ale twardy — miejscowi zwykle go zostawiają. Podawane z poi i lomi salmon.
poi — „jedzenie z taro”
Pasta z gotowanego taro, fermentowana dzień lub dwa. Smak kwaśny, ziemisty, konsystencja kleju. Dla Hawajczyków to podstawa diety i element tożsamości — nie jedzenie dla turystów. Warto spróbować choć raz.
shave ice — nie „shaved”
Lód krojony na maszynie z ostrzem nastawionym na 0,2 mm — nie kruszony, tylko krojony. Syropy: lilikoi, guava, li hing mui. W wersji „with ice cream” na dnie jest gałka wanilii, a na górze azuki i condensed milk.
kope
Jedyna kawa uprawiana na terenie USA. Pas uprawy ma 3 km szerokości na zboczach Hualālai i Mauna Loa, na wysokości 200–600 m. „Kona blend” oznacza 10% kawy z Kony i 90% z Brazylii — sprawdzaj etykietę, szukaj „100% Kona”.
Najlepszy stosunek jakości do ceny na wyspach. Krewetki z Kahuku smażone w czosnku na patelni, tacos z rybą dnia, poke bowls z połowu z rana. Przy Kahuku ustawia się kolejka o 11:30 — przyjedź o 11:00.
| Pozycja | Cena | Gdzie |
|---|---|---|
| Poke bowl (miska) | 14–20 USD | Ono Seafood, Foodland |
| Plate lunch | 12–18 USD | Rainbow Drive-In, L&L |
| Loco moco | 14–18 USD | Café 100, Kahuku Grill |
| SPAM musubi | 3–4 USD | ABC Stores, 7-Eleven |
| Kalua pig (talerz) | 18–26 USD | luau, bary plate lunch |
| Shave ice | 6–9 USD | Matsumoto, Waiola |
| Kawa Kona (filiżanka) | 7–12 USD | kawiarnie w Kailua-Kona |
| Kawa 100% Kona (funt) | 40–60 USD | farmy w Kona |
| Kolacja w restauracji | 45–75 USD/os. | Honolulu, Wailea |
| Luau | 140–180 USD/os. | Polynesian Cultural Center, Old Lāhainā |
Ceny z listopada 2026, bez podatku GET 4,712% doliczanego przy kasie.
Pas uprawy na zboczach Hualālai i Mauna Loa ma trzy kilometry szerokości i 30 kilometrów długości. Zbiory trwają od sierpnia do stycznia, ręcznie, po jednym owocu. Filiżanka w Kailua-Kona kosztuje 7–12 USD; funt ziaren 100% Kona 40–60 USD.
Uwaga na „Kona blend”: prawo stanowe pozwala tak nazwać mieszankę z 10% kawy z Kony. Szukaj oznaczenia „100% Kona” i nazwy farmy.